Kłopot polega oczywiście na tym, że nie jestem specjalistą od finansów. Notka więc opiera się na intuicjach - jeśli jakiś finansista z otwartą głową chciałby się włączyć do dyskusji, uprzejmie zapraszam!

Nie można (niestety?) poważnie mówić o mieście ignorując znaczenie jakie we współczesnym świecie ma finansowy i komunikacyjny aspekt współczesnego kapitalizmu.
O 'digitalizacji' (oczywiście bez użycia tego pojęcia) relacji międzyludzkich w mieście pisał już sto lat temu Georg Simmel. Jak pisałem w notce 'pieniądz jako kompresja stratna' pieniądz  osłabia związek pomiędzy pozycją społeczną a ekonomiczną.
Oczywiście, nie zrywa (zrywał?) tego związku ostatecznie ani zupełnie - wciąż pozostawał kulturowy kontekst w jakim pieniądze podlegały obrotowi (były wydawane i zarabiane).
Jednakże fenomen Stanów Zjednoczonych, zastępujących w pozycji hegemona Zjednoczone Królestwo pokazuje rewolucyjną siłę pieniądza odartego z post-feudalnych ograniczeń.

Relacje międzyludzkie, te w których pieniądze występują (w różny sposób) opierają się na splocie różnych akcji i pozycji - zawsze jednak wymagały istnienia realnego ciała.
Nawet jeśli dokonuję zakupu kartą kredytową pliku mp3 w sklepie iTunes, to ja - mój gust muzyczny, moja potrzeba lub kaprys są kluczowe dla aktu zakupu.
Ponieważ współczesny kapitalizm, ze swym terrorem GDP, usiłuje maksymalizować ilość transakcji (ilość przepływającego kapitału), jest oczywistym, że to moja niedoskonałość w generowaniu potrzeb, moja ograniczona 'pożądliwość' jest dla kapitalizmu największą przeszkodą (problem w postaci braku gotówki został zlikwidowany poprzez wynalezienie kart kredytowych).

Po raz kolejny więc to ludzkie ciało, ze wszystkimi swoimi ograniczeniami, staje się ostateczną zaporą dla współczesnego kapitalizmu.

'Kapitalizm finansowy', w połączeniu z 'kapitalizmem komunikacyjnym' usiłują te przeszkodę przezwyciężyć.
W jednym i drugim przypadku nie mamy już do czynienia z pieniądzem zahaczonym w człowieku lub przedmiocie czy też z informacją która ma nadawcę i odbiorcę, lecz z cyrkulacją.
Zarówno kapitał jak i informacja dziś przede wszystkim krążą - i tylko ich 'odbicia' są widoczne w 'realnym' świecie.

Z tego też powodu, kryzys finansowy 2008-2009 okazał się o wiele mniej niebezpieczny, niż wszyscy się obawiali(śmy).
Wbrew kasandrycznym zapowiedziom, że to nie koniec, moim (laickim) zdaniem - kryzys mamy za sobą.
Pytanie brzmi - co z tego wynika?

Przede wszystkim - że to co niedoskonałe zawsze zatryumfuje nad tym co idealne. Że brak jest lepszy i bezpieczniejszy od pełni. Że ciało wciąż opiera się duchowi.

Lekcja z kryzysu to też lekcja dla miast.
'Branding' i 'marketing', finansowe spekulacje i architektoniczne ekscesy (Dubaj) mają znaczenie tylko o tyle, o ile mają zakotwiczenie w ludzkich ciałach (z ich potrzebami i żądzami).

Najwyższy czas miasto 'rozkleić'. Skupić się na powierzchniach pomiędzy różnymi logikami. Czas jeszcze raz odrzucić totalitarną metanarrację neoliberalizmu i skupić się na warstwach i tym co pomiędzy nimi.

Postmodernizm jest niedokończonym projektem.